Ochrona środowiska w Grupie CEZ w Polsce

Elektrownia CEZ Skawina

Ochrona powietrza

Model Instalacji Odsiarczania Spalin 

W czerwcu 2008 roku CEZ Skawina oddała do eksploatacji pierwszą, a w październiku 2008 roku drugą nitkę instalacji odsiarczania spalin o znamionowej wydajności 550 000 Nm3/h spalin wilgotnych każda (z możliwością pracy do 615 000 Nm3/h), dla 5-ciu spośród sześciu kotłów (cztery kotły OP - 210 M i dwa kotły OP-230). Instalacja oparta jest na metodzie półsuchej z wykorzystaniem technologii fluidalnego odsiarczania w reaktorze ze złożem cyrkulacyjnym, według rozwiązań Fabryki Kotłów RAFAKO S.A. Do instalacji odsiarczania są pobierane spaliny już odpylone w istniejących elektrofiltrach. Sorbentem dla IOS jest wapno hydratyzowane Ca(OH)2. W skład instalacji wchodzi również linia gaszenia wapna palonego CaO, w celu przygotowywania sorbentu na terenie elektrowni. Spaliny kotłowe wprowadzone od dołu do reaktora, kontaktują się i reagują z wtryskiwanym sorbentem (wapno hydratyzowane Ca(OH)2) oraz z wielokrotnie recyrkulowanym produktem poprocesowym. W czasie kontaktu substratów w reaktorze, w obecności dodawanej wody następuje wiązanie zanieczyszczeń gazowych ze spalin tj. SO2, SO3, HCl i HF. Gwarantowana skuteczność usuwania dwutlenku siarki wynosi 92 %, natomiast osiągana skuteczność dochodzi do 95 %. Woda wspomagająca efekt odsiarczania spalin dozowana jest w takiej ilości, aby produkt poprocesowy pozostawał ciągle w stanie suchym. Powstający produkt oddzielany jest ze spalin w filtrze workowym i w znacznej części zawracany do reaktora przy pomocy specjalnego systemu recyrkulacji, dzięki któremu następuje podwyższenie stopnia odsiarczania w reaktorze oraz zoptymalizowanie wykorzystania sorbentu. Jego nadmiar jest usuwany z obiegu reaktor - filtr workowy do osobnego zbiornika retencyjnego. Oczyszczone spaliny, opuszczające reaktor oraz filtr workowy, kierowane są do komina nr 3.

Schemat ideowy Instalacji Odsiarczania Spalin

 

W związku z planowanym wejściem w życie dyrektywy o emisjach przemysłowych IED w latach 2018-2020 planowana jest budowa instalacji odazotowania spalin. W październiku 2017 roku podpisano umowę na jej wykonanie. Dzięki realizacji tej inwestycji skawińska elektrownia spełni zaostrzone limity emisyjne wynikające zarówno z Dyrektywy IED, jak i konkluzji BAT (tzn. najlepszych dostępnych technik) dla dużych źródeł spalania paliw. Zadaniem instalacji będzie redukcja tlenków azotu w spalinach do poziomu poniżej 150 mg/Nm3. Inwestycja będzie realizowana etapowo: pierwsza nitka zostanie przekazana do eksploatacji w III kwartale 2019 roku, a druga bliźniacza nitka w I kwartale 2020 roku.

Gospodarowanie odpadami paleniskowymi

Ubocznym produktem spalania w kotłach pyłowych CEZ Skawina są popioły i żużle paleniskowe. Znaczna ich część wykorzystywana jest do produkcji materiałów budowlanych, a pozostała służy do wypełniania wyrobisk pokopalnianych. Od momentu uruchomienia instalacji odsiarczania spalin (2008 rok) CEZ Skawina wytwarza również produkty uboczne z procesu odsiarczania, które trafiają do kopalni węgla kamiennego gdzie są wykorzystywane do profilaktyki przeciwpożarowej.

Ochrona wód

CEZ Skawina posiada własne ujęcia wody powierzchniowej, z których czerpie wodę do celów technologicznych, oraz własne ujęcia wody podziemnej, wykorzystywanej do celów socjalno-bytowych oraz technologicznych. Duża część wytwarzanych ścieków technologicznych zawracana jest do obiegów oraz wykorzystywane w procesie odsiarczania spalin. Elektrownia pracuje na otwartym obiegu wody chłodzącej z rzeki Wisły. Wody pochłodnicze odprowadzane są przez małą elektrownię wodną MEW Skawina do rzeki Skawinki.

Ochrona przed hałasem

Elektrownia CEZ Skawina zrealizowała szereg inwestycji zmierzających do zmniejszenia negatywnego oddziaływania na środowisko w zakresie nadmiernej emisji hałasu, z uwagi na sąsiadujące z nią tereny podlegające ochronie akustycznej. Najważniejszą z nich, ze względu na osiągnięty efekt, było wyciszenie ciągłej pracy kotłowni poprzez wybudowanie ekranu akustycznego, z łukowym zadaszeniem, po zewnętrznej konstrukcji elektrofiltrów, o wysokości ok. 24 metrów. Aktualne pomiary akustyczne w otoczeniu CEZ Skawina nie wykazują przekroczeń dopuszczalnego poziomu hałasu do środowiska w kierunku najbliższej zabudowy mieszkaniowej podczas normalnej pracy elektrowni.

Elektrociepłownia CEZ Chorzów

Elektrociepłownia CEZ Chorzów rozpoczęła swoją działalność 1 listopada 2003 roku, zastępując tym samym wybudowaną w 1898 roku Elektrownię Chorzów. Poszczególne elementy nowego zakładu projektowano i dobierano tak, aby całość przedsięwzięcia stanowiła jak najmniejsze obciążenie dla środowiska. Dzięki takiej strategii w momencie uruchomienia CEZ Chorzów stał się jedną z najnowocześniejszych elektrociepłowni spalających węgiel kamienny w Europie. Elektrociepłownia uzyskała w 2003 r. jedno z pierwszych w Polsce pozwoleń zintegrowanych, obejmujących wszystkie elementy środowiska. W 2007 roku Elektrociepłownia CEZ Chorzów została wyróżniona Nagrodą Lidera Polskiej Ekologii w kategorii przedsiębiorstwo za „Wzorcowe rozwiązania problemów ochrony środowiska w procesie wytwarzania energii skojarzonej". Po niemalże dziesięciu latach eksploatacji, w 2012 r. CEZ Chorzów uzyskał kolejną decyzję udzielającą pozwolenia zintegrowanego, która z kilkoma zmianami, obowiązuje obecnie. Obecne pozwolenie zintegrowane zostało wydane przez Marszałka Województwa Śląskiego bezterminowo (tzn. na czas nieokreślony).

Ochrona powietrza

Dzięki zamknięciu starego zakładu udało się znacznie ograniczyć emisję zanieczyszczeń do powietrza. Standardy emisyjne ze spalania węgla i biomasy dla CEZ Chorzów wynoszą obecnie:

  • dwutlenek siarki - 200 mg/m3ref
  • dwutlenek azotu - 200 mg/m3ref
  • pył - 20 mg/m3ref,

a ich dotrzymanie jest możliwe dzięki wyposażeniu kotłów fluidalnych CFB w układy redukcji emisji dwutlenku siarki, tlenków azotu i pyłu.
Odsiarczanie spalin odbywa się bezpośrednio w procesie spalania poprzez podawanie do komory paleniskowej kotła mączki kamienia wapiennego, która reaguje z siarką zawarta węglu powodując jej wiązanie w popiołach paleniskowych. Eksploatowane kotły fluidalne charakteryzują się też niższą temperaturą spalania, co w ogromnym stopniu ogranicza powstawanie tzw. termicznych tlenków azotu (pierwotna metoda redukcji), a ponadto stosowany jest wtrysk wodnego roztworu mocznika do separatorów kotłów fluidalnych (metoda wtórna, SNCR). Każdy z eksploatowanych kotłów wyposażony jest w wysokosprawny czteropolowy elektrofiltr o skuteczności około 99%.
Zastosowane metody ochrony powietrza pozwalają na dotrzymywanie dopuszczalnych poziomów stężeń substancji w powietrzu w otoczeniu zakładu, w tym na obszarze pobliskiej zabudowy mieszkaniowej

Odpady


CEZ Chorzów nie posiada składowiska odpadów paleniskowych. Powstające w procesie spalania popioły lotne i denne, trafiają bezpośrednio do firmy zajmującej się ich gospodarczym wykorzystaniem, głównie do wypełniania wyrobisk górniczych, pod budowę dróg i do produkcji materiałów budowlanych.

Przedsięwzięcia proekologiczne


W maju 2008 roku uruchomiono instalację do współspalania biomasy co pozwoliło ograniczyć emisję gazu cieplarnianego jakim jest dwutlenek węgla. W 2011-2012 r. uruchomiono drugą nitkę podawania biomasy do kotłów. W efekcie nitka podawania biomasy uruchomiona w 2008 r. stanowi obecnie nitkę rezerwową.
Zgodnie z pozwoleniem zintegrowanym udział biomasy w mieszance paliwowej może wynosić maksymalnie 45% wagowo, a w jej skład mogą wchodzić pozostałości z obróbki drewna (biomasa leśna) oraz pozostałości z produkcji rolniczej. W 2008 zakończono budowę instalacji odwróconej osmozy, która pozwala na ponowne wykorzystywanie powstających w elektrociepłowni ścieków. Dzięki tej inwestycji ograniczono pobór wody surowej oraz zużycie chemikaliów. Ponadto w 2015 r. oddano do eksploatacji drugi moduł Stacji Uzdatniania Wód, do którego kierowane są do uzdatnienia wody poprocesowe powstałe w wyniku eksploatacji urządzeń technologicznych elektrociepłowni. Uzdatnione wody technologiczne są zawracane do obiegu chłodniczego. Pozwala to na ograniczenie zużycia wody i zmniejszenie ilości ścieków przemysłowych odprowadzanych do urządzeń kanalizacyjnych.

W 2017 r. w CEZ Chorzów zostały zabudowane dwa układu redukcji emisji tlenków azotu. Układy te wykorzystują metodę SNCR - redukcja NOx zachodzi dzięki zastosowaniu wtrysku wodnego roztworu mocznika do separatorów kotłów fluidalnych. CEZ Chorzów, wychodząc naprzeciw wymaganiom konkluzji BAT dla dużych obiektów spalania paliw (LCP), rozpoczął proces dostosowawczy do przyszłych, zaostrzonych limitów emisyjnych. W efekcie w 2021 r. CEZ Chorzów osiągnie pełną zgodność z nowymi regulacjami w tym obszarze.